در چگونگى توزيع ديه بر افراد عاقله ديدگاههاى متفاوتى وجود دارد ، از جمله : 1 . توانگر نيم دينار و فرد متوسط يك چهارم دينار مىپردازد . 28 2 . امام عليه السّلام يا نايب او بر حسب وضعيت مالى افراد عاقله ، به گونه‌اى كه به هيچ كدام اجحاف نشود ، ديه را بين آنان توزيع مىكند . 29 3 . به گفتهء برخى ، در مقدار پرداخت ديه تفاوتى ميان غنى و فقير نيست ؛ بلكه همه يكسان متحمل ديه مىگردند . 30 آيا توزيع ديه بر مبناى طبقات ارث است ؛ بدين معنا كه با وجود طبقهء نخست ، بر طبقهء دوم توزيع نمىشود ، مگر در صورت نبود يا ناتوانى طبقهء اول ، يا اينكه در توزيع ديه تفاوتى بين نزديك و دور نيست و از ابتدا ديه بين همه توزيع مىگردد ؟ مسئله محل اختلاف ، و مشهور قول نخست است . 31 بنابر قول مشهور ، ديه از ابتدا بر عاقله واجب مىشود نه بر جانى ؛ از اين رو ، عاقله نمىتواند پس از پرداخت ديه ، آن را از جانى پس بگيرد . 32 برخى قدما آن را ابتدا بر جانى واجب دانسته و گفته‌اند : عاقله مىتواند به جانى رجوع كند و آنچه پرداخته ، پس بگيرد ، مگر آنكه جانى توان مالى نداشته باشد . در اين صورت چيزى بر عهدهء جانى نخواهد بود . 33

--> ( 1 ) . المبسوط 7 / 173 * ( 2 ) . كشف اللثام 11 / 498 ؛ جواهر الكلام 43 / 415 - 416 * ( 3 ) . النهاية / 737 ؛ غنية النزوع / 413 * ( 4 ) . جواهر الكلام 43 / 417 * ( 5 ) . 420 - 421 * ( 6 ) . 421 * ( 7 ) . 422 - 423 * ( 8 ) . 422 * ( 9 ) . 423 * ( 10 ) . 433 * ( 11 ) . 433 - 434 * ( 12 ) . 413 - 415 * ( 13 ) . الكافى فى الفقه / 396 * ( 14 ) . جواهر الكلام 43 / 415 * ( 15 ) . 431 * ( 16 ) . مختلف الشيعة 9 / 347 * ( 17 ) . جواهر الكلام 43 / 425 * ( 18 ) . 428 - 430 * ( 19 ) . 450 - 451 * ( 20 ) . 430 * ( 21 ) . 38 / 188 - 190 * ( 22 ) . 43 / 4 و 17 ؛ الروضة البهية 10 / 188 * ( 23 ) . مائة قاعدة فقهية / 195 * ( 24 ) ( 25 ) . جواهر الكلام 43 / 427 ؛ المبسوط 7 / 176 * ( 26 ) . جواهر الكلام 43 / 428 ؛ تفصيل الشريعة ( الديات ) / 302 - 303 * ( 27 ) . جواهر الكلام 43 / 440 - 441 * ( 28 ) . المبسوط 7 / 174 و 178 ؛ المهذب 2 / 504 * ( 29 ) . الخلاف 5 / 279 ؛ كتاب السرائر 3 / 332 ؛ تحرير الاحكام 5 / 643 ؛ مسالك الافهام 15 / 518 ؛ مفاتيح الشرائع 2 / 156 * ( 30 ) . جواهر الكلام 43 / 435 - 437 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 601 * ( 31 ) . جواهرالكلام 43 / 437 * ( 32 ) . 434 * ( 33 ) . المقنعة / 737 ؛ المراسم العلوية / 241 .